Чингис хаан Сартул улсыг дайлж явахад 1225 онд Солонгост очсон Их Монгол улсын элчийг (Жугуйг) буцах замд нь харваж алжээ. Гэвч Чингис хаан элч алагдсанаас шалтгаалан Солонгосыг цэргийн хүчээр довтлон сүйтгэе гэж бодоогүй бөгөөд хоёр улсын харилцааг хурцадгахгүйгээр хэл амаа олох аргыг аль болохоор сүвэгчлэх нь зүйтэй гэж үзэж байжээ.
Чингисийн элчийг алсан хэрэг явдал гараад 6 жил болсоны дараа буюу 1231 онд Өгэдэй хаан төрийн элч алсан хэргээр шалтгаалан монгол цэргийг Солонгосын умард нутгаар оруулсан ажээ.
Tuesday, December 15, 2009
Эр хүнийг татах шилдэг 3 арга
Сэтгэл судлаачдын үзэж буйгаар эр хүний сэтгэл зүрхийг булааж өөрийн болгох гурван арга байдаг гэнэ. Үүнд,
Нэг: Сексийн сэтгэл ханамж
Хоёр: Дуртай хоолыг нь маш амттай хийж өгч баярлуулах,
Гурав: Бие бялдар, гадаад өнгө төрх, биеэ авч яваа байдлаараа өөртөө татах...
Ийм гурван аргаар л эр хүнийг өөрийн болгож зүрх сэтгэлийг нь эзэмдэхэд дөхөмтэй байдаг гэнэ.
Секс гэдэг бол хэнд ч ойлгомжтой, нэг их айхтар ухаан зараад байх асуудал биш. Гол нь эелдэг дөлгөөн, ялдамхан харьцахад л болно. Гэхдээ эрчүүдийн хүслийг биелүүлэхээс татгалзах нь өөрөөсөө татгалзсантай ижил гэдгийг бүү мартаарай.
Хоолны тухайд гэвэл, эрчүүдийн идэх дуртай хоолыг нь бүү шүүмжлээрэй. Муухай сайхан ч гэсэн цаадуул чинь тэрнийгээ идэж байж л сэтгэлийн таашаал амтална.
Эдгээр аргуудаас хамгийн хялбар нь гадаад үзэмжээрээ эрчүүдийн зүрх сэтгэлийг байлдан дагуулах явдал гэнэ. Ямар ч эмэгтэй хүн цэвэрхэн сайхан, хээнцэр дэгжин хувцаслахад эрчүүд түүн рүү харц хаяхгүй өнгөрч чаддаггүй аж. Хувцасны тухайд цээжээ ил гаргаж, хонгоо гялалзуулсан богино банзал өмсвөл эрчүүд таныг явдалтай хүүхэн л гэж ойлгоно. Яагаад гэхээр эрчүүд хүүхнүүдийг яг байгаа байдлаар нь хүлээж авдаг. Иймд дээрх маягаар хувцаславал эрчүүдэд сайхан харагдана гэж бүү эндүүрээрэй.
Хэрэв нүцгэн биеэрээ гайхуулах хүсэлтэй бол хүний нүдэнд тусахуйц гэрэлтсэн материалаар хийгдсэн, тэр тусмаа хүний биений өнгөтэй, биеийн хэлбэр галбирыг маш сайн гаргасан хувцас өмсөх хэрэгтэй.
Шошго:
Наранчимэг
Өгэдэйн байлдан дагуулал10
Тэрхүү тангараг бичигт: “Бидний хоёр улс үүрд ах дүү болж түмэн үед үр сад маань энэ өдрийг бүү мартаг” гэж бичсэн байна. Ингээд Гуулин улсын ван Кожон (1214-1259) Монгол Улсад алба өргөх болжээ.
1218 оны 12 дугаар сард ИХ Монгол улсаас Гуулин улсын ванд илгээсэн захидал, 1221 онд Чингис хаанаас Гуудин улсын ванд илгээсэн зарлиг бичиг болон Гуулин улсын вангаас 1231, 1232 онд Өгэдэй хаанд илгээсэн айлтгал бичгүүд нь Их Монгол улсын үеийн монгол, солонгосын харилцааны чухал баримт бичиг мөн. Ер нь 1218 онд Чингисийн, 1232 онд Өгэдэйн дипломат үйл ажиллагаа нэн өргөн далайцтай явагдсан жилүүд юм. XIII зууны үед монголын эмэгтэй элч солонгост очиж байсан нь монгол солонгосын гадаад харилцааны түүхэнд үнэхээр чухал зүйл юм.
1218 оны 12 дугаар сард ИХ Монгол улсаас Гуулин улсын ванд илгээсэн захидал, 1221 онд Чингис хаанаас Гуудин улсын ванд илгээсэн зарлиг бичиг болон Гуулин улсын вангаас 1231, 1232 онд Өгэдэй хаанд илгээсэн айлтгал бичгүүд нь Их Монгол улсын үеийн монгол, солонгосын харилцааны чухал баримт бичиг мөн. Ер нь 1218 онд Чингисийн, 1232 онд Өгэдэйн дипломат үйл ажиллагаа нэн өргөн далайцтай явагдсан жилүүд юм. XIII зууны үед монголын эмэгтэй элч солонгост очиж байсан нь монгол солонгосын гадаад харилцааны түүхэнд үнэхээр чухал зүйл юм.
Шошго:
Солонго.Ц
Өгэдэйн байлдан дагуулал9
Кым Сан Важна нарын тэргүүлсэн Хятаны цэргийн үлдэгдэл хүч Солонгосын умард нутагт шурган орж Кандон хотыг эзлэн авч тэндэхийн газар нутгийг нь булаан, хүн ардыг түйвээж Солонгосын ард түмэнд гай зовлон учруулж байв. Хятанчуудын эсрэг тэмцлийг Солонгосын жанжин И Чок удирдан баатарлаг тэмцэж байсан гэдэг. 1218 онд Жала, Хажин нарын удирдсан монгол цэрэг хятаны үлдэгдэл цэргийг нэхэн дарахаар Солонгосын умард хэсэгт цөмрөн орсон байна. Ингээд Солоногос, Монголын хоёр талын хүчээр Хятаны цэргийн үлдэгдэл хүчийг бут цохижээ. Солонгосын цэргийг алдарт жанжин Жо Чун удирджээ. Дараа нь Монгол, Солонгос хоёр улсын харилцаа үл довтлолцох тангараг өргөцгөөжээ.
Шошго:
Солонго.Ц
хэн байхыг хүснэ тэр имижээ өөрөө л бүрдүүлнэ
Эмэгтэй хүн болж төрнө гэдэг зүгээр нэг санамсаргүй тохиолдол биш юм. Ухаалаг, нарийн мэдрэмж, гоо сайхан гээд олон ухагдахуун эмэгтэйчүүд биднээс үүсэлтэй болхоор үүгээрээ бахархаж, үүнийг эрчүүдэд цаг үргэлж мэдрүүлж яв.
Шошго:
Наранчимэг
Өгэдэйн байлдан дагуулал8
Монгол цэргийн удирдлагын ухаан чадал, байлдааны арга тактик сайн, цэрэг нь сахилга, зохион байгуулалт өндөр байсан байна. Энэ талаараа Алтан улсын цэргээс хамаагүй давуу байжээ. Өгэдэй хаан Алтан улсыг эзэлсэний дараа хятадын ард түмнээс татах алба татварын хэмжээг тогтоож, татвар хураах ажлыг төв засгийн мэдэлд авчээ.
Өгэдэй хаан өөрийн хүү Хүдэнгээр Тангудыг захируулжээ. Өгэдэй хаан Алтан улсын эсрэг байлдахын зэрэгцээ Солонгосыг дайтжээ. Дашрамд өгүүлэхэд Их Монгол улсын Монгол, Солонгосын харилцааны талаар хамгийн чухал хоёр мэдээ түүхэнд гардаг. Нэг дэхь нь Бух цагаан хаан ба Саран гүнжийн домог юм. Нөгөө нь Солонгосын умард нутагт зугтан орсон Хятаны үлдэгдэл цэргийг нэхэн монгол цэрэг Солонгост цөмрөн орсон явдал юм. 1216 онд хятаны хоёр Важна тэргүүтэй хэсэг эрхтэн дархтан Их Монгол улсыг эсэргүүцэн бослого гаргаж сүүлийн удаа монголын эсрэг босоод ялагдал хүлээсэн юм.
Өгэдэй хаан өөрийн хүү Хүдэнгээр Тангудыг захируулжээ. Өгэдэй хаан Алтан улсын эсрэг байлдахын зэрэгцээ Солонгосыг дайтжээ. Дашрамд өгүүлэхэд Их Монгол улсын Монгол, Солонгосын харилцааны талаар хамгийн чухал хоёр мэдээ түүхэнд гардаг. Нэг дэхь нь Бух цагаан хаан ба Саран гүнжийн домог юм. Нөгөө нь Солонгосын умард нутагт зугтан орсон Хятаны үлдэгдэл цэргийг нэхэн монгол цэрэг Солонгост цөмрөн орсон явдал юм. 1216 онд хятаны хоёр Важна тэргүүтэй хэсэг эрхтэн дархтан Их Монгол улсыг эсэргүүцэн бослого гаргаж сүүлийн удаа монголын эсрэг босоод ялагдал хүлээсэн юм.
Шошго:
Солонго.Ц
Гэр орноо тав тухтай байлгах нь эмэгтэй хүний үүрэг мөн үү
Шошго:
Наранчимэг
Эр нөхөр чинь ямар хоолонд дурладаг вэ?
Ногоотой хоолонд дурладаг бол
Хэрэв танай нөхөр ногоотой хоолонд илүүтэй дурладаг бол өмнөө тавьсан зорилгодоо хүрдэг, аливаад үнэнч бөгөөд нэр хүндэд дуртай нэгэн байна. Ийм хоолонд дурлагсдын хүсэж мөрөөдсөн зүйл нь үргэлж амжилттай байдаг. Тэд олон таван зангүй, хүн чанартай найрсаг, эрүүл мэндийн хувьд элдэв асуудал тэр бүр тулгараад байдаггүй. Гэхдээ болгоомжлох зүйл бий. Хэрэв нөхөр чинь давсархаг зүйл, халуун ногоо хэрэглэх дуртай бол цаашид аль болох хязгаарлаж болгоомжтой хандахыг зөвлөөрэй.
Хэрэв танай нөхөр ногоотой хоолонд илүүтэй дурладаг бол өмнөө тавьсан зорилгодоо хүрдэг, аливаад үнэнч бөгөөд нэр хүндэд дуртай нэгэн байна. Ийм хоолонд дурлагсдын хүсэж мөрөөдсөн зүйл нь үргэлж амжилттай байдаг. Тэд олон таван зангүй, хүн чанартай найрсаг, эрүүл мэндийн хувьд элдэв асуудал тэр бүр тулгараад байдаггүй. Гэхдээ болгоомжлох зүйл бий. Хэрэв нөхөр чинь давсархаг зүйл, халуун ногоо хэрэглэх дуртай бол цаашид аль болох хязгаарлаж болгоомжтой хандахыг зөвлөөрэй.
Шошго:
Наранчимэг
Нойр талхнаас ч илүү эрхэм
Шошго:
Наранчимэг
Өгэдэйн байлдан дагуулал7
Монгол цэргийн ялалтанд цагаан хэрмийн араар нутагтай Онгуд аймаг тус их хүргэсэн юм. Алтан улсын ноёрхогч ангийн хоорондын дотоод зөрчил хурцдаж газрын эздийн дарлалыг эсэргүүцсэн тариаланчдын бослого газар сайгүй гарчээ. Мөн холбоотон болж байсан хятадын Өмнөд Сүн улс 1233 онд Хятан, Тангуд улс бүр эрт нэгэнт монголын цэрэгт хүчин туслахаар амлаж Алтан улстай холбоогоо тасалсан байлаа. Алтан улсын нөлөө бүхий зарим ноёд, жанжин нар монголын талд урван орж, хариу эргэн Зүрчидийн ноёд жанжин нартайгаа байлджээ. Ер нь монголчууд Алтан улсын дотоод зөрчилийг маш чадамгай ашиглажээ. Мөн Алтан улсын агт морьдыг сүрэг сүргээр олзлох, идэшний малыг нь олзлох, хоол хүнсний дутагдалд оруулах, зэвсгийн агуулахыг сүйтгэх, сан хөмрөгийг нь эзлэн авах ажлыг монгол цэрэг чадамгай хийжээ.
Шошго:
Солонго.Ц
Өгэдэйн байлдан дагуулал6
Алтан улсыг байлдан эзэлэх явцад тийм ширүүн, хүчтэй эсэргүүцэлтэй монгол цэрэг бараг тулгарсангүй шахам ажээ. 1234 оны хавар Сүн улсын цэрэг хотын өмнө дүүргийг, монгол цэрэг хотын баруун дүүргийг эзэлж авсанаар Цайчжоу хот бүр мөсөн эзлэгдэв. 1234 онд Алтан улс бүрмөсөн мөхөж Айцзун хаан амиа хорложээ.
Монголчууд Умард хятадын нутгийг эзлэн 119 жил тогтож монголын талаар олон жил нэн их хорт бодлого явуулж байсан Зүрчид угсааны Алтан улсыг монголын хаад 20 гаруй жил байлдаж ихээхэн хохирол хүлээсний эцэст бүрмөсөн эзлэн авсан түүхтэй ажээ. Монгол цэрэг Алтан улсыг байлдан ялалт байгуулсан явдал хэд хэдэн учир шалтгаантай байжээ. Алтан улс хэдийгээр хүн ам олонтой, газар нутаг өргөн, түмэн газрын цагаан хэрмээр хилийн халхавч хийсэн боловч монголын морин цэргийн дайралталд амархан өртөв.
Монголчууд Умард хятадын нутгийг эзлэн 119 жил тогтож монголын талаар олон жил нэн их хорт бодлого явуулж байсан Зүрчид угсааны Алтан улсыг монголын хаад 20 гаруй жил байлдаж ихээхэн хохирол хүлээсний эцэст бүрмөсөн эзлэн авсан түүхтэй ажээ. Монгол цэрэг Алтан улсыг байлдан ялалт байгуулсан явдал хэд хэдэн учир шалтгаантай байжээ. Алтан улс хэдийгээр хүн ам олонтой, газар нутаг өргөн, түмэн газрын цагаан хэрмээр хилийн халхавч хийсэн боловч монголын морин цэргийн дайралталд амархан өртөв.
Шошго:
Солонго.Ц
Өгэдэйн байлдан дагуулал5
Айцзун хаан найрамдах хэлэлцээр хийх гэсэн боловч монголчууд хүлээж аваагүй байна. Учир нь Бяньцзинд очсон монголын 30 элчийг алсан байна. Улмаар 1233 оны зун Цайчжоу бэхлэлтэнд зугтан очиж тэрхүү сайтар бэхлэгдсэн хотыг 100 000 цэргээр хамгаалав. Сүбээдэй жанжин цэргээ авч Айцзун хааныг нэхэн хөөж Цайчжоу хотод очоод Тачар жанжин цэргийн хамт уул хотыг бүслэн байлдав. Цайчжоу хотыг хамгаалах цэрэг, хотын ард иргэдийн хамт хэдэн сар монголын цэрэгтэй баатарлаг тулалджээ. Хотыг бүслэн байлдахад Ши Тяньцзэгийн удирдсан хятад цэрэг оролцжээ. Мөн Хуны удирдсан Өмнөд Сүн улсын 200 000 цэрэг бас ирж хотыг бүслэн байлджээ
Шошго:
Солонго.Ц
Өгэдэйн байлдан дагуулал4
Хятадын Өмнөд Сүн улс ч хэзээнээс санаархсан тэр мужийг авахаас татгалзсангүй, хэлэлцээр байгуулж монгол цэрэгтэй хамтран Алтан улсыг байлдпахаар болов. Ингээд Сүбэдэй жанжны удирдсан монгол цэрэг Бяньцзинь хотыг бүслэн 17 өдөр байлдсан боловч амархан эзэлсэнгүй. Тулуй цэргээ түр ухрааж хаан ахынхаа зөвлөгөөнийг сонсож, түргэн байлдан эзлэх тушаал авсаар Сүн улсын цэрэг хүрэлцэн ирэхээр нь хамтран хотын хойно, өмнөөс нь давшин байлдаж 1233 оны эцсээр тус хотыг эзлэв. Тэр үед Бяньцзинь хотод хижиг өвчин гарч таван хоногийн дотор 50 000 хүн үхсэн гэж бас хятад сурвалжид бичсэн байна.
Шошго:
Солонго.Ц
Өгэдэйн байлдан дагуулал3
Айцзун хааны цэргийн гол хүч ч эдгээр хотуудыг байрьж тогтооход чиглэгдэж байсан байна. Монгол цэрэг Бяньцзинь, Цзюньчжоу хотыг бүслэн байдлах үед Алтан улсын цэрэг хоол хүнсээр дутагдан бүтэн гурван өдөр хоол идээгүй гэж хятадын түүхэнд бичжээ. Өгэдэй хаан Чингисийн захиас ёсоор Алтан улсыг сүүлчийн удаа байлдан эзлэхэд ямар ч гэсэн Өмнөд Сүн улсын хүчийг олох хэрэгтэй байжээ. Ингээд Хятадын Өмнөд Сүн улстай Алтан улсыг хамтран эзлэх хэлэлцээр байгуулж уг хэлэлцээрийн урьдчилсан болзол болгон Алтан улсыг мөхөөсний дараа түүний эзэмшил агсан гол муж Хэнанийг Сүн улсын мэдэлд эргүүлэн өгөхөөр тогтжээ.
Шошго:
Солонго.Ц
Өгэдэйн байлдан дагуулал2
Өгэдэй хаан Тулуй тэргүүтнийг дагуулан Алтан улсыг эцэслэн дайлж сөнөөхөөр хүчирхэг их цэрэг авч морджээ. Энэ бол эцэг Чингисийн үлдээсэн хамгийн гол гэрээс мөн байжээ. Ингээд Өгэдэй хаан 1231 оны 5-р сард өнөөгийн Өвөр Монголын “Ерэн есөн булаг”-т Их хуралдай хуруулж Алтан улсыг хэрхэн яаж байлдахаа нухацтай авч хэлэлцжээ. Ингээд гурван замаар яаравчлан довтолж цохихоор шийд гаргажээ. Алтан улсын эзэн хаан Айцзун (1223-1233) умард нийслэл Чжунду (Бээжин) хотоо орхин Бяньцзинь зэрэг хэдэн хотод хэсүүчлэн сууж цэргийнхээ хүчийг бөөгнүүлж эцсийн тулалдаан хийхэд бэлдэж байжээ. Бяньцзинь хотыг ихэд анхааран бэхлэлт хамгаалалт тун сайн хийжээ. Ер нь тэр үед Алтан улсын мөхөх эсэхийг шийдэх эцсийн найдвар болсон хэд хэдэн бэхлэлт хот байсны дотроос Бяньцзинь, Цзюньчжоу, Гүйдэ, Цайчжоу хот чухал байрыг эзэлж байжээ. Эдгээр хотын оршин суугчид ялангуяа, Цайчжоу хотын иргэд монголын цэргийн өөдөөс төрөлх хотоо хамгаалан нэн баатарлаг тулалдан бууж өгөхгүй байжээ
Шошго:
Солонго.Ц
Өгэдэйн байлдан дагуулал
Өгэдэй хаан суунгуутаа юуны түрүүн өрнө зүгт зогсоосон дайны ажиллагааг нэн даруй сэргээж Дундад Азийн үлдэгдэл хүчийг дайлан цохих тухай зарлиг гаргасан байна. 1230 онд Өгэдэй хааны зарлигаар Чормаган ноён цэрэг авч мордов. Монгол цэрэг хоёр ч удаа Желал-ад-Динын цэрэгтэй таарч, бага сага тулалдаан хийж эхэлмэгц тэрээр цэргээ авч буруулсан аж. Чухам ингэж зоригт баатар Желал-ад-Дин хүчээ сэлбэн зугтаж эцэг Мухаммед Шахын гүрэнг дахин сэргээн тогтоох гэж санаархаж бололцоотой бүхнийг сүвэгчилсэн боловч нэг их амжилт олохгүй явсаар 1231 онд монгол цэрэгт эцсийн удаа сүрхий цохигдож, хэдэн үнэнч нөхдийнхөө хамт зугтаж яваад нутгийнхаа хэдэн хүмүүст хорлогдож алагджээ. Ингэж Хорезм улсын цэргийн эцсийн хүч цохигдож, Хорезмийн нутаг тэр аяараа монгол гүрний эзэмшилд бүрэн оров. Энэ нь хожим түүхэнд Цагаадайн улс гэж нэрлэгдэв. Монгол гэдэг үг нь “могол” болж, Монголын эзэнт улс нь “моголистан” болон хувирчээ. Гэвч энэ үгийг Дундад Ази дахь Монголын хаант улс гэж нэрлэх нь илүү тохиромжтой мэт санагдана. Чингисийн хуучин үнэнч анд зөвлөх Махмуд Ялавач Дундад Азид Монголын амбан захирагчаар ажиллаж Ходжемт хотыг нийслэлээ болгосон юм. Тэрээр сүүлдээ Цагаадайн итгэлт зөвлөх түшмэл болжээ.
Шошго:
Солонго.Ц
Дотоодын нийт бүтээгдэхүүн
Дотоодын нийт бүтээгдэхүүн нь тухайн улс орны хил хязгаарын дотор нэг жилийн хугацаанд шинээр бүтээгдсэн нийт бүтээгдэхүүний хэмжээ юм. ДНБ-ийг үйлдвэрлэлтийн, ашиглалтын, хyваарилалтын гэсэн гурван аргаар тооцдог.
Шошго:
Наранчимэг
Бүсгүй хүн оньсого мэт нууцлаг байх ёстой
Хорвоогийн хүүхнүүдээс эрчүүдэд хамгийн их таалагддаг нь нууцлаг, учир битүүлэг бүсгүйчүүд гэнэ. Судлаагүй, таньж мэдээгүй бүхэн мэдээж анхаарал татаж, шохоорхол төрүүлэх тул эрчүүд оньсогыг тайлах хүртэл тайвшрахгүй.
Шошго:
Наранчимэг
Тахианы махан котлет хэрхэн хийх вэ
Шошго:
Наранчимэг
Subscribe to:
Posts (Atom)